Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) zoekt naarstig naar een oplossing om de problemen met de netcapaciteit voor groene stroom op te lossen. Op sommige plekken in Nederland zijn zoveel zonnepanelen in zonneparken geplaatst dat het energienet dit niet meer aankan.

Wiebes worstelt met gebrek aan netcapaciteit voor groene stroom

“De planning had beter gemoeten”, zegt Wiebes woensdag tijdens een debat over klimaat en energie in de Tweede Kamer.

Het was voor de bewindsman een “verrassing” dat er zoveel zonnepanelen zijn geplaatst, die in de loop der tijd mede dankzij subsidies goedkoper zijn geworden. “We hebben de kostendaling onderschat.”

 

Hoogspanningsnetbeheerder TenneT erkent de problemen. Er werd in 2017 een recordaantal zonneparken geplaatst en die trend zet alleen maar door. De problemen doen zich vooral voor in Groningen en Drenthe.

Kamer vindt het vreemd dat minister zich laat verrassen

In het Klimaatakkoord is afgesproken dat in 2030 70 procent van de elektriciteit duurzaam moet worden opgewekt. In 2050 moet dat percentage zelfs tot 100 procent zijn opgelopen. Dat akkoord werd eind juni gesloten, maar moet op tal van punten nog worden uitgewerkt.

Er werden in het Energieakkoord uit 2013 ook afspraken gemaakt om het aandeel hernieuwbare energie op te schroeven. Doelen die overigens niet worden gehaald, constateerde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) eerder dit jaar.

Daarom vindt een deel van de Kamer het ook vreemd dat Wiebes erdoor is verrast dat de capaciteitsproblemen zich nu voordoen. D66-Kamerlid Matthijs Sienot: “We weten al jaren dat het aandeel hernieuwbare energie zou stijgen. We zijn er maar achteraan blijven hobbelen.” Sienot mist bij Wiebes een analyse van wat er nu precies verkeerd is gedaan en wat er moet gebeuren.

Volgens Wiebes waren de ramingen fout. Wat hem betreft zijn er vooral investeringen nodig om de capaciteitsproblemen het hoofd te bieden. TenneT is dat ook van plan. De netbeheerder investeert tot 2030 in totaal 35 miljard euro, waarvan 12 miljard in Nederland.

Kamer en kabinet: Netbeheerders hebben te veel macht

Wiebes en de Kamer delen de zorg dat netbeheerders te makkelijk groene stroom van initiatiefnemers van zonneparken kunnen weigeren. “Netbeheerders zijn monopolisten, daar kijken wij met grote argwaan naar.” De bewindsman wil dat er gewerkt wordt naar een ‘ja, tenzij’-principe. “We moeten willekeur tegengaan.” Wiebes laat de wet aanpassen om onder meer deze problemen op te lossen.

De toezegging nam niet bij iedereen het ongeduld weg. “Wat gaat er morgen veranderen?”, vroeg ChristenUnie-Kamerlid Carla Dik-Faber aan Wiebes. “We krijgen mooie woorden en brieven, maar er staan nu projecten on hold.” Ze mist het gevoel van urgentie bij Wiebes.

Maar Wiebes kon niet meer zekerheid geven aan ondernemers die momenteel in de wachtrij staan om hun duurzaam opgewekte stroom het net op te krijgen. “We kunnen nu niet hier besluiten om tegen iedereen ‘ja’ zeggen. Die capaciteitsbegrenzing is er nu eenmaal.”